Recht op onderwijs en toezicht zijn goed te waarborgen

toezichtrechtopthuisonderwijs

Tweede Kamer stelt voorwaarden aan thuisonderwijs

Artikel 23 van de grondwet stelt ‘Het geven van onderwijs is vrij, behoudens het toezicht van de overheid’. Onderzoek onder Nederlandse thuisonderwijsgezinnen in opdracht van het ministerie van OCW door het SCO-Kohnstamm Instituut liet zien dat alle onderzochte kinderen vervangend onderwijs krijgen en dat de ouders dat op consciëntieuze wijze vormgeven. Vervolgonderzoek liet zien dat ook de aansluiting op de arbeidsmarkt en vervolgonderwijs zonder problemen verloopt. De toenmalige minister van onderwijs Van Bijsterveldt schreef in december 2010 aan de Tweede Kamer dat ze naar aanleiding van deze onderzoeken geen reden zag voor toezicht.

In 2011 werd thuisonderwijs wederom besproken in de Tweede Kamer. Het resultaat van dit debat was dat er een lichte vorm van toezicht ingesteld zou worden op thuisonderwijs. Dat toezicht zou bestaan uit enkele nadere voorwaarden, namelijk: ouders zijn jaarlijks verplicht schriftelijk te verklaren vervangend onderwijs aan te bieden en moeten een plan van aanpak maken waarin staat hoe zij vervangend onderwijs voor hun kinderen vormgeven. Een externe deskundige geeft advies op dit plan van aanpak en een leerplichtambtenaar voert jaarlijks een (voortgang)gesprek met de ouders.

De Onderwijsraad bracht in 2012 het advies ‘Artikel 23 Grondwet in maatschappelijk perspectief’ uit. Hierin adviseert de raad om voor thuisonderwijs waarborgen te creëren dat ouders vervangend onderwijs aanbieden en om ‘adequaat en proportioneel’ toezicht in te stellen op thuisonderwijs. Een bevestiging dus van het in 2011 genomen besluit door de Tweede Kamer.

Staatssecretaris Dekker kiest voor een radicale koerswijziging

In overeenstemming met de besluitvorming had het ministerie van OCW een wetswijziging in voorbereiding waarin het recht op onderwijs en een vorm van toezicht gewaarborgd zouden worden. De NVvTO was actief betrokken bij het proces van wetswijziging als een van de partijen uit het veld. Er werd constructief samengewerkt met het ministerie van OCW.

Op geen enkele wijze werden door het ministerie signalen afgegeven dat realisering te moeilijk of te kostbaar zou zijn. Dit valt niet te rijmen met de stelling van Dekker dat toezicht moeilijk uitvoerbaar en te kostbaar zou zijn en is bovendien geen reden voor een verbod op thuisonderwijs.

Toezicht is mogelijk tegen lage kosten en is eenvoudig uitvoerbaar

De NVvTO is bereid mee te werken aan passend toezicht en de plannen van het ministerie voor toezicht waren ook al in een vergevorderd stadium. De jaarlijkse kosten per thuisonderwijskind van het gekozen model voor toezicht waren slechts een fractie van de jaarlijkse kosten voor schoolkinderen.

Als NVvTO zouden we graag deze gesprekken over het waarborgen van onderwijs en inrichten van toezicht willen voortzetten. Daarnaast hebben wij nog verschillende suggesties voor verdere verbeteringen die de lasten nog meer zouden kunnen verlagen en de uitvoerbaarheid vereenvoudigen.

We verwijzen hierbij graag naar veelvoorkomende voorbeelden in het buitenland waarin aangetoond is dat adequaat en proportioneel toezicht op thuisonderwijs wel degelijk mogelijk is.

Prof. Paul Zoontjens, lid van de Onderwijsraad in zijn stuk ‘Dekker op glad ijs – of waarom het schrappen van “richtingbezwaren” niet zo’n goed idee is’: ‘Tenslotte, met regels en toezicht op thuisonderwijs maakt de overheid zich daaraan niet medeplichtig. Dat is een absurde en gevaarlijke gedachte. Dat zou betekenen dat onderwijs alleen kan bestaan als de overheid zich daarachter kan stellen. Zo’n stellingname smoort elke opvatting over vrijheid van onderwijs in de kiem. Bij zoveel onbegrip lijkt het mij dat de staatssecretaris een warm debat binnen en buiten de Kamer tegemoet kan zien. Laat dit een aftrap daarvoor zijn!”

Bronnen:

– Kohnstamm onderzoeken (eerste en vervolgonderzoek):
http://www.kohnstamminstituut.uva.nl/rapporten/pdf/sco802.pdf
http://www.kohnstamminstituut.uva.nl/rapporten/pdf/ki840.pdf
– Brief van Bijsterveldt over behoud 5.b en inrichten toezicht met 6 voorwaarden en de bijlage:
http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/leerplicht/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2011/12/13/kamerbrief-over-vrijstelling-van-de-leerplicht-om-levensbeschouwelijke-redenen.html
http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/leerplicht/documenten-en-publicaties/richtlijnen/2011/12/13/voorwaarden-voor-vrijstelling-leerplicht-vanwege-richtingsbedenkingen.html
– Onderwijsraad advies: http://www.onderwijsraad.nl/upload/publicaties/656/documenten/artikel-23-grondwet-in-maatschappelijk-perspectief.pdf
– Brief Dekker: http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2013/07/13/kamerbrief-reactie-op-onderwijsraadadvies-artikel-23-grondwet-in-maatschappelijk-perspectief.html

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Volgen


   
 

Vul uw e-mailadres in om een e-mail te ontvangen van nieuwe berichten